 |
|
<Aeio>
an automated aeolian cello
Godfried-Willem RAES
2007-2009

|
Robot: <Aeio>
The first bowed instrument robot we designed was <Hurdy>,
an automated hurdy gurdy, built between 2004 and 2007. The building of that
robot had many problems and our attempts to solve these have lead to many new
ideas and experiments regarding acoustic sound production from bowed strings.
The problems with <Hurdy> were all related to the very complicated controls
required for the bowing mechanism: a system with so many degrees of freedom
that handling it became far from 'automatic' and the users were left with a
very complicated command set in order to make <Hurdy> play the notes he
wanted. Bow pressure curve in time, bowing speed, finger pressure, bowing angle
all in function of the note to be played and the required dynamic had to be
send to the robot. To avoid this we provided the users an alternative way of
producing bowed sound from the string: magnetic drive. This worked very well
and many aspects of bowing technique in <Hurdy> could be automated in
a more user friendly way.
These experiments made us dream of an instrument using twelve
strings, in a chromatic arrangement, that would all individually be bowed with
our electromagnetic system. So on the drawing table we envisaged an instrument
with twelve strings tuned from 36 to 47 and equipped with felt covered solenoid
driven dampers. The soundboard could be made from either hardened brass, titanium
or Styrofoam mounted in a steel frame. Now one would think the instrument could
only play twelve notes, but that's wrong since on each string we can sound the
fundamental as well as the entire series of slightly inharmonic partials. In
fact the range is extremely extended and covers at least the ambitus of the
classical cello. The name of this robot was derived from its working principle,
showing some similarity to the aeolian harp, where the strings are struck by
the passing wind. <Aeio> lends itself not only as a robotic instrument
in the context of our M&M robot orchestra, but can also stand very well
on its own as an interactive audio art installation.

The basic midi note mapping is:

When the instrument is used monophonically, there are no limitations.
However, when you want to play double strings, these can only be played if the
requested notes can be produced on two different strings. That's quite the same
with all usual bowed string instruments. The driver software will arbitrate
for you but there is an obvious possibility that certain chords will not be
sounded in full. All strings can be made to sound simultaneously, if required.
Vibrato, as common on bowed instruments, as well as glissando playing, is impossible
with <aeio>.
A scheme for playing string spectra using midi is to be worked
out. Unfortunately, standard midi has no codification for fractional midi notes
nor for 'just' intoned intervals. So the best alternative seems to be implementing
continuous controllers (say nrs. 36-47) for each string, whereby the parameter
value corresponds to the number of the overtone to be sounded. To also control
the volume or excitation level of the string, we could implement another series
of controllers, say in the range 49-60.
The constructional parts for this robot are all made from welded stainless steel.
The instrument is mounted on a wheel base, as most of our music robots.
The circuitry for each one of the string drivers follows the
schematic drawing below:

Note that the Mosfets need to be cooled, even though they can
withstand up to 41Amps! A feature around the wiring of the electromagnets is
that we recycle the energy stored in the magnet when switched to re-energize
it, instead of just absorbing this energy in the usual diode. This trick only
became possible because of using line transformers as electromagnets. The dampers
are controlled by the same PIC microcontroller, a dsPIC30F3010. The dampers
are activated on reception of the note off command for the corresponding string.
De noteoff-release value controls the time the dampers stay in contact with
the string after a note-off. This time interval is interrupted on reception
of a new note on request for the same string. By setting controller 64 to %true,
the damper mechanism can be disabled for all strings. On startup the mechanism
is always enabled.
|
All sizes essential to the acoustic design and the practical construction
of the <Aeio> robot are given in the very first (distorted) design
sketch to the right. |
:
|
|
|
The shape of the final design differs quite a bit from these first sketches, but
the essential proportions have remained the same.
Midi implementation and mapping:
| |
subject to changes during the building process |
- Midi note range: 36- 127. Velocity implemented.
- Note Off commands are required (dampers) . Release value implemented
if controller 65 is False.
- Note after touch: under consideration
- Controller 64, dampers on/off
- Controllers 36 to 47: used for playing harmonics
- Controllers 48 to 60, used for dynamic of overtones
- Controller 61: default release damper value if controller 65 is set
to true.
- Controller 65: note-off release value disable switch
- Controller 66: on/off switch (power)
- Controller 123: all notes off
- Program Change: select different frequency lookup tables
- Midi notes: 24-35: lights (ON/OFF)
- Midi Channel: 1 (counting 0-15)
|
Technical specifications:
- sizes: height: 1720 mm, depth 915 mm, width: 810 mm.
- weight: estimated ca. 80 kg
- power: 235V / 700W
- tuning: strictly required before playing. (Normally A=440) . The instrument
can be used for tuning since it has built in references. The GMT-aeio test
code can be used for easy tuning.
- strings: hardened spring steel, diameter 1.5mm
- Ambitus: midi note 36 -127
- Loudness level: to be determined. (tentatively 0 - 82 dBA)
- Insurance value: 9.000 Euro (first estimate)
Design and construction: dr.Godfried-Willem
Raes (2007-2009)
Collaborators on the construction of this robot:
- Johannes Taelman (firmware PIC controllers)
- Xavier Verhelst (requisites research)
- Kristof Lauwers (application code)
Music composed for <Aeio>:
none so far
Nederlands:
Robot:<Aeio>
Voor het M&M robotorkest hadden we reeds in 2004 een automatisch
strijkinstrument gebouwd: <Hurdy>, de automatische draailier. Dat stelde
heel wat meer problemen dan aanvankelijk verwacht. Het strijkmechanisme kende
dermate veel vrijheidsgraden dat de besturing van deze robot bijzonder ingewikkeld
was. Jarenlang hebben we gezocht op betere mechanismen om snaren te strijken
met een goede kontrole over de toonvorming. Erg vele experimenten bouwden we
op en rekenden we van onder tot boven na. Dat leidde in 2007 tot de definitieve
toevoeging van elektromagnetische snaaraansturingen op <Hurdy>, maar meteen
ook tot een boel nieuwe ideeen voor potentieel verder te ontwikkelen strijkrobots.
Zo kwamen we op de idee een soort 'aeolische' cello te bouwen. Deze robot werd
ontworpen met twaalf kromatisch gestemde snaren. Vanaf midi noot 36 tot en met
47. Een toets of een tangentenmechanisme met fretten wilden we niet nog eens
gaan bouwen. Nu lijkt een tessituur van een enkel oktaaf wel wat weinig om van
een cello te kunnen spreken, ware het niet dat ons mechanisme , ook zonder gebruikmaking
van inkorting van de snaren, in staat is ook alle boventonen van die twaalf
noten te laten klinken. Zo kunnen we de gehele tessituur bestrijken. Om de expressiemogelijkheden
niet te eenzijdig te maken, voorzien we elke snaar van een individuele vilten
demper. Daardoor kunnen melodische lijnen toch goed geartikuleerd worden gespeeld.
Snelle staccatos en zeker pizzicatos zijn evenwel principieel onmogelijk omdat
daarvoor enorm sterke elektromagneten nodig zouden zijn en omdat het werkingsprincipe
staat of valt met het in resonantie brengen van de snaar, wat steeds een kleine
tijd in beslagneemt. De trilling van de snaar moet opgebouwd worden, zoals dat
ook bij een slinger het geval is. Voor de toonvorming van <Aeio> zijn
4 tot 6 dsPIC processoren nodig. Hiervoor selecteerde we het type dsPIC30F3010.
Elke processor neemt de besturing van twee of drie snaren voor zijn rekening.
Er zijn tweemaal drie PWM uitgangen beschikbaar op deze processoren, waarbij
elk koppel uitgangen telkens het signaal in faze en het signaal in tegenfaze
(negatie) levert. Hiervan maakten we gebruik om de snaar alternerend met twee
elektromagneten, elk aan een tegenovergestelde kant van de snaar gelegen, aan
te sturen. De pulsbreedte van deze PWM signalen evenals de dood-tijd is in de
software instelbaar. Deze signaaleigenschap wordt gebruik voor de implementatie
van de velocity sturing van note-on's. De dempers worden bestuurd vanuit een
kleiner type PIC processor, een PIC18F2525. Het note off kommando aktiveert
de dempers. De dempkracht kan worden gestuurd door de waarde van het release
byte. Een modus om zonder de dempers te speler is eveneens voorzien. Het werkingsprincipe,
waarbij twee elektromagneten alternerend de snaar aansturen met een PWM signaal
ziet eruit als getekend in onderstaande vluchtige schets:
De wezenlijke afmetingen waarop we ons steunden voor de bouw en berekening van
deze automaat worden samengebracht in onderstaande (vervormde, want horizontaal
uitgerokken) werktekening. Ze omvat meteen ook de operationele gegevens voor
het snaarmateriaal (gehard veerstaal).
De
snaren moeten uiteraard uit ferromagnetisch materiaal bestaan en om een goede
magnetische koppeling te verkrijgen met de aangelegde magneetvelden is het wenselijk
dat ze zo dik mogelijk zouden zijn. Daar staat natuurlijk als bezwaar tegenover
dat naarmate de snaar dikker wordt genomen, de inharmoniciteit sterk gaat toenemen
enerzijds en anderzijds dat de snaar dan erg moeilijk over stemmechanismen en
kammen te geleiden valt. Een kompromis diende dus gezocht te worden. Dit leidde
tot de keuze voor snaarmateriaal in gehard staal met een diameter van 1.5mm.
Dat is heel wat dikker dan gebruikt voor de dikste snaren of kerndraden daarvan
in pianos. De snaarspanning ligt een heel stuk onder wat voor een luide klank
wenselijk zou zijn, maar hierdoor wordt de aanspreeksnelheid wel sterk verhoogd.
Het risiko op snaarbreuk is meteen ook zo goed als onbestaand in dit instrument.
Geillustreerd bouwdagboek:
Omdat ons vaak wordt gevraagd hoeveel werk en tijd kruipt in,
en nodig is voor, het bouwen en ontwikkelen van een muzikale robot, hebben we
ook voor <Aeio> een beknopt bouwdagboek bijgehouden. Omdat we de bouw
tot in de laatste details graag illustreren, kan het ook voor anderen die ons
op dit pad willen volgen en/of verbeteren, van praktisch nut zijn.
- 22.02.2007: eerste ontwerptekeningen aan tafel en op papier. De experimenten
werden uitgevoerd naar aanleiding van de eerdere bouw van <Hurdy>.
Anders dan bij Hurdy willen we hier wel een echte klankkast voorzien. Daarvoor
kunnen we hetzij geexpandeerd isopropyl schuim gebruiken (massief blok) ofwel
een messing bovenblad gekoppeld aan een klassieke klankkast met een opening
berekend voor resonantie onder de frekwentie van de laagste open snaar. Een
klassieke houten klankkast met een bovenblad uit dennehout, zoals bij klavecimbels
en pianos ware ook denkbaar, esteties en uitvoerbaar geweest maar sloten we
uit gewoon vanwege onze voorkeur voor meer eigentijdse en stabiele materialen.
- 23.02.2007: inventarisering van de nodige E-kernen voor de elektromagneten.
Uittekenen principe schema voor de bipolaire elektromagnetische snaardrivers.
Opmeting bestaande instrumenten met midi noot 36: Kawai KG1 vleugel heeft
een snaarlengte van precies 1m voor die noot, op Hurdy hadden we 1m22 (snaar
gestenmd op 33 maar kan ook tot 36 opgetrokken worden) , op mijn cello is
het 71cm. Wanneer we alles besnaren met staal diameter 1.5mm dan is er geen
enkel risiko voor snaarbreuk. De spankracht per snaar wordt dan 250N (142N/mm2),
wat voor 12 snaren bij gelijke spanning komt op 3000N. De konstruktie van
het kader moet uiteraard navenant en met de nodige veiligheidmarges (we mikken
op 10kN) gedimensioneerd worden. De klankkast zou wat betreft binnenafmetingen
in teorie groter moeten zijn dan 130cm (1/4 golflengte bij 65Hz), wat moeilijk
te verwezenlijken is hier. Als alternatief kunnen we natuurlijk een vage Helmholz
resonator toepassen of een golfpijp. Wat betreft materiaalkeuze voor het klankblad
zitten we meteen een stuk beter. Bij gebruik van hardmessing is een volle
golflengte bij 65Hz, 52 cm. Voor titaan (een materiaal dat we dolgraag zouden
gebruiken maar waar we niet aan weten te komen...) is het 79cm en voor duraluminium
84cm. Bij gebruik van dennehout, komen we uit op 61cm, in de vezelrichting.
- 24.02.2007: webpagina rond het <aeio> projekt (deze pagina...) presenteerbaar
gemaakt. Ontwikkeling van de nodige ontwerpberekeningssoftware voor de dimensionering
van deze automaat in Power Basic. Maatschets gemaakt.
- 25.02.2007: Twee inox U-dragers gelast voor de elektromagneten van de string
driver. Lastechniek met doorlopende tussenkoeling met behulp van de kompressor
toegepast ter beperking van de krimp. Breedte U-struktuur: 452mm. Aangelaste
zijstukken met 10mm brede sleuf: 60x100x4. De sleuf is nodig om de afstand
van de drivers tot de snaar te kunnen instellen. Ontwerp dempermechanisme
met Laukhuff magneten 24V. We monteren pianodempers op 4mm schroefdraden.
- 26.02.2007: Bestelling bij Farnell van een extra voorraadje lijnuitgangstransformatoren
en elektromagneten voor het uitvoeren van experimenten.
- 27.02.2007: Twee blikpakketten van de lijntransfos losgepeuterd en opnieuw
geassembleerd met uitsluitend behoud van de 33 E-kernplaatjes in mu-metaal.
Elektrische specifikaties opnieuw gemeten en uitgerekend na deze modifikatie
(cfr. tech specs. onderaan deze pagina).
- 28.02.2007: Levering Eagle 8W transfos van Farnell. Meteen twee stuks opengegooid
en op de slachtbank gelegd. Resultaten onderaan weergegeven. Voor verdere
experimenten ook besteld: vier stuks Stephenson Gobin Geofire type 58 magnets,
50 Newton, 5Watt, 12V. Type 2-58-0140-12DC. De verwachting is dat deze types
veel flux leveren bij DC en lage frekwenties, maar dat ze wellicht door de
grote wervelstroomverliezen niet zullen voldoen bij hoge frekwenties.
- 01.03.2007: levering Stephenson Gobin magneten. DC weerstand 33.6 Ohm, bij
20 graden Celsius. 41.2 Ohm bij 60 graden Celsius. Dit is de temperatuur die
bereikt wordt na 1 uur inschakeling op 12V dc. Demontage en herassemblage
van alle 24 lijnuitgangstransfo-kernen afgewerkt. Kontrabas stemmechanieken
(12 stuks) besteld bij Geige24, Benjamin Fastner, in Duitsland. Kostprijs
259,28 Euro.
- 02.03.2007: Afmeten en snijwerk inox chassisdelen: draagplaat stemmechanismen
en vertikale kolommen. Voor de vertikale kolommen sneden we buis van 88.90mm
diameter, materiaaldikte 2mm, overlangs door met de plasma snijder. Lengte
van de langste kolom: 1442mm, van de kortste: 1022mm. Beide halve buizen moeten
worden vastgelast op stukken plat inox van 100x 8mm.
- 03.03.2007: Ganse dag TIG laswerk aan de vertikale kolommen. Ter vermijding
van elke krimp en doorbuiging van deze halfcirkelvormige kolommen dienden
we dit laswerk uit te voeren in zorgvuldig over de gehele lengte en alternerend
aan beide zijden van de werkstukken in segmentjes van 3 a 4 centimeter opgedeelde
stukjes, en dit met doorlopende tussenkoeling met perslucht. Vandaar dat de
5 meter lasnaad een gehele werkdag in beslag nam.
- 04.03.2007: Ontwerp snaarbevestiging bovenzijde. Selektie wielen: 400mm
diameter, asmaat 25mm. Bandbreedte 73mm. Uitsnijden trapeziodale dragers voor
elektromagneten en dempers in inox 8mm x 100 plaat. Voorschuren vertikale
kolommen. Boorwerk uitgevoerd met kobaltboren onder persluchtkoeling. Dit
geeft duidelijk zowel een langere standtijd van de boren als een beter boorrezultaat.
Uitsnijden 8mm dikke platen voor de stemsleutels. Alle inox AISI 304. Trapezoidale
dragers vastgelast op vertikale kolommen. Werktekeningen en lasplan opgesteld
op schaal 1:5.
- 05.03.2007: Wachten op inox levering van Demar Lux en op stemsleutel levering
uit Duitsland...
- 06.03.2007: Lasnaden ter evaluatie voorgelegd aan ATS.
- 08.03.2007: Stemsleutels geleverd. We waren er niet op bedacht maar hadden
het eigenlijk wel kunnen weten: een set stemsleutels voor een kontrabas bestaat
uit vier verschillende sleutels met verschillende maatvoering! Met onze drie
sets hebben we dus van elke sleutelmaat drie exemplaren...
- 09.03.2007: Uittekenen en voorboren van de inox stukken voor de stemsleutelkast.
Grondplaat afmetingen van de sleutels: 60 x 40 mm. De snaarwalsen lopen taps
van 14.5mm tot 13mm. Pech bij de pogingen om draad te tappen in het inox voor
de bevestiging van de stemsleutels: M3 tap afgebroken in boorgat...
- 10.03.2007: Selektie elektromagneten voor de dempers: 24V types traktuurmagneten
van Laukhuff. We blijken ze zelfs nog op voorraad te hebben.
- 11.03.2007: Wielselektie:
.
Deze wielen hebben 400mm diameter en worden links en recht van de kolommen
gemonteerd. We hadden ze nog op voorraad.
- 12.03.2007: De inox levering is niet te verwachten voor vrijdag 16.03...
De bovenste snaarhouderkonstruktie moet dus wat wachten.
- 13.03.2007: Zoeken naar een koppel geschikte zwenkwielen. Bespreking PIC
implementatie met Johannes Taelman.
- 14.03.2007: Prototype kode ontwikkeling met Johannes. dsPIC30F3010, microchip.
Hiervoor gebruiken we de MPLAB C-compiler.
- 15.03.2007: Begin tappen van 48 M3 schroefdraden in de stemsleutelplaten.
- 23.03.2007: Tappen lukt slechter dan gedacht in inox met M3.
- 24.03.2007: Uitwerken software voor de berekening van de spektrale inharmoniciteit
van snaren. De boventonen vormen bij <aeio> beslist geen platonische
reeks harmonieken! cfr. 1086.html en 4040.html
- 03.04.2007: Onderzoek naar ferrofluids voor een betere magnetische koppeling.
- 14.04.2007: Onderzoek naar magneetmaterialen: legeringen en gesinterde ferrieten.
- 02.10-05.11.2007: Verder experimenteel onderzoek op <Hurdy>, wat een
geschikt testplatform is voor Aeio.
- 06.11.2007: Bouw en verdere ontwikkeling voorgesteld aan Hogeschool Gent
als postdoktoraal onderzoeksprojekt.
- 07.11.2007: Verdere uitwerking van het onderzoeksvoorstel rond de bouw van
<Aeio>
- 08.11.2007: Werk aan het stemblok weer opgenomen. Voor de bevestigingsgaten
gaan we uiteindelijk toch over op M4 boutjes. De problemen met het afbreken
van de tappen bij gebruik van M3 in ons 10mm dikke materiaal blijken onoverkomelijk.
- 09.11-02.12.2007: Voorbereidend experimenteel werk op het Hurdy platform
voor evaluatie van de elektromagnetische besturing van de snaren.
- 04.12.2007: Eerste voorlopige montage van het gehele stemblok.
- 29.12.2007-20.01.2008: Research in verband met materialen voor het klankbord.
Polystyreen zou ideaal zijn maar vanwege de gebrekkige duurzaamheid toch te
verwerpen.
- 21.01.2008-14.02.2008: Verder ontwikkelingwerk aan de generatorkode voor
de PIC processoren.
- 15.02-15.04.2008: Verdere proeven op het Hurdy platform i.v.m. het strijkmechanisme
- 28-29.05.2008: Assemblage stemschroeven op schotelveren. Het stemblok krijgt
een licht konisch verloop. Alle stemmechanismen vastgezet met M4 inox boutjes.
- 31.05.2008: Zijstukken uitgezaagd (hoge kant: plat 30.0 x 3.0 x 105.5, lage
kant: plat 35.0 x 3.0 x 105.5) en ingelast met een volle doorgelaste naad
om later resonanties te voorkomen. Koeling met perslucht ter vermijding van
kromtrekken. Maatplan:
- 01.06.2008: Ontwerp snaarhouder bovenzijde. Te konstrueren uit inox plat
100.0 x 10.0 x 700.0. Uittekenen grondplan voor wielbazis.:
- 02.06.2008: Afdraaien assen met sleuf voor omega ring of circlip. Aanlassen
assen (135mm lang) op inox plat 50.0 x 10.0 x 300.0. Uitwerking tekening hoogteligging
wielen en wielbazis.
- We beslisten uiteindelijk toch een vier-wieler te ontwerpen, maar dan met
de wielen in een ruitstand, waardoor een extreem grote beweeglijkheid kan
verkregen worden. Voor de grote wielen pasten we geen doorlopende as toe omwille
van de noodzakelijke toegankelijkheid, ook aan de onderzijde, van het stemblok.
De assen werden gedraaid uit inox (niet gehard).
- 03.06.2008: Uittekening plan voor de uitlijning van de snaren en de boring
van de snaarhouder aan de bovenkant. Eerste precieze bepaling van de liggingen
van de kammen. De doorvoergaten voor de snaren kunnen vanwege de schuinstand
niet geboord worden maar moeten worden uitgefreesd met een vingerfrees.
- 04.06.2008: Boren en tappen draad in inox flenzen voor de bevestiging van
de zwenkwielen. Draad: M10. Verder plooiwerk voor de horizontale chassisdragers
(60.0 x 4.0, inox plat). Stukken aangelast op de vlakke lasflenzen (NW40,
DIN2576 ND10). Plooihoeken op 60 graden gebracht. Lastafel klaargemaakt voor
de eindmontage van het gehele onderchassis met de wielen. Onderchassis gelast
en op maatvoering getest.
- 05.06.2008: Uittekenen en narekenen klankkastkonstruktie. Konstruktie dragerchassis
voor de dempers. Aftekenen snaarvoering op de onderdelen van het chassis.
- 06.06.2008: Uitwerking bovenste snaarhouder: uitslijpen boorvlakjes voor
het boren van de schuine gaten (gatmaat 3.1mm) voor de doorvoer van de snaren.
We dienden dit wel zo op te lossen, aangezien we niet over een freesmachine
beschikken in onze werkplaats. Zagen 50.1mm buisjes -6 stuks- voor de snaargeleiding.
Hierin kunnen lampjes (LED-spotjes) worden geplaatst. Deze buisjes worden
vastgelast op de bovenplaat. Snijden en afmeten houdprofielen voor het messing
klankbord. Hierin moeten de boutgaatjes (M4) geboord worden vooraleer de profielen
worden vastgelast op het chassis. Voor het boven en onderprofiel passen we
inox L-profiel toe van 20.0 x 20.0 x 3.0. Het tegenspanprofiel is dan plat
15.0 x 3.0. Boutjes: inbus hex, M4 x 10.
- 07.06.2008: Konstruktie en uitboren profielen voor de bevestiging van het
messing klankbord. Boven- en onderprofiel vastgelast. Voor de zijprofielen
gebruiken we inox 20 x 20 x 3, maar daarvan zagen we een smalle strook af.
Het tegenspanprofiel wordt hier 10.0 x 2.0, zoniet zou er te weinig trilruimte
overblijven voor de kam van de laagste en de hoogste snaar. Boorafstand gaten
<= 30mm.
- 08.06.2008: Alle bevestigingsprofielen voor het messing klankblad geboord
en vastgelast. In totaal wordt het klankbord vastgezet met 98 stuks M4 x 12
inox inbus boutjes. Eerste uitsnijding van het klankblad zelf in hard messing
(MS 58, F51, graveerkwaliteit). Levermaat: 2000 x 600 x 0.8. Treksterkte >
490 N/mm2, rekgrens delta 5% = 9, Brinell hardheid 150) (MS50 = CuZn39Pb3,
werkstof nr. 2.0401, ASTM 360, AFNOR UZ39PB2). Ook bij voorlopige montage
blijkt de klank heel behoorlijk te zijn. De resonantiefrekwentie ligt -zoals
berekend- inderdaad beneden de frekwentie van de laagste open snaar. Veelbelovend
dus...
- 09.06.2008: Tweede ontwerp schakelingen: Hierbij gingen we uit van een master-controller
die de arbitrage verzorgt van de door de gebruiker gevraagde toon in funktie
van de (nog) beschikbare snaren bij polyfoon gebruik. In dit opzet is het
essentieel dat ook de dempers vanuit deze master-controller worden bestuurd.
De noten zijn immers niet vast toegewezen aan bepaalde snaren.
De master
controller kommuniceert met de twaalf individuele PIC kontrollers via seriele
datalijnen. In dit schema werd meteen ook een optie voorzien voor een exciter
magneet, dit om eventueel de attack van de tonen te kunnen versnellen. Die
mogelijkheid moet echter nog verder worden onderzocht. Aan ingangszijde werd
zowel een klassieke midi-input voorzien als een UDP/IP netwerkaansluiting.
De midi uitgang levert wanneer netwerk besturing gebruikt, wordt alle niet
voor Aeio bestemde informatie als standaard midi door. Bij uitwerking van
de schakelingen volgens dit opzet wordt het schakelschema voor de snaardrivers:
Van deze schakeling hebben we dan twaalf exemplaren nodig.
- 10.06.2008: Lassen en monteren draagsteun voor de dempers. De juiste hoogteligging
in het chassis moet nog worden bepaald en de gaten zijwaarts uitgeboord.
De hier gebruikte elektromagneten (August Laukhuff types) werken op 24V. Hier
passen we geen pulssturing met overspanning toe want de dempers moeten met
100% duty cycle kunnen werken. De dempers zelf, met dik pianovilt, moeten
nog gebouwd en ontworpen worden. We kunnen daarbij uitgaan van de dempers
zoals we die bouwden voor de <Hurdy> robot. De voeding voor deze komponent
moet gedimensioneerd worden voor 24V/ 3.5A. (ca. 84W)
- 11.06.2008: Definitieve montage van het klankbord in het chassis. Uitmeten
van de resonantie-eigenschappen. De laagste frekwentie blijkt rond de 10Hz
te liggen, een uitstekend resultaat. Uiteraard zullen deze eigenschappen zich
nog in grote mate wijzigen wanneer de kam op het klankbord wordt geplaatst.
- 12.06.2008: Ontwerp voeding voor de snaardrivers. Hier willen we zeker geen
switcher toepassen hoewel dit gezien de enorme stromen voor de hand lijkt
te liggen. Maar voor de hier nodige vermogens hebben switchers steeds ventilatoren
(lawaai!) en veroorzaken ze heel wat storingen en harmonischen. Vandaar ons
ontwerp van een welhaast prehistorische voeding waarin voor de spanningsregulering
een verzadigende transformator in de primaire kring wordt gebruikt. Wanneer
de opgenomen stroom toeneemt, neemt ook de stroom door de regelwikkeling toe
(ze is immers in serie geschakeld) , waardoor er een grotere stroom door deze
transfo gaat lopen en de kern meer verzadigd raakt en dus de zelfinduktie
-en daarmee de impedantie- afneemt. De spanningsval over de primair in serie
geschakelde wikkeling moet in onbelaste toestand 55V bedragen. De DC weerstand
van deze wikkeling moet zo klein mogelijk zijn.
Dit is het
soort spanningsregeling zoals we die aantroffen in een lot oude 48V voedingen
uit telefooncentrales daterend van voor de tweede wereldoorlog. De regeling
is uiteraard niet verliesvrij, maar bevat geen echt 'aktieve' komponenten
in de regelkring. Een alternatief ontwerp zou kunnen gebruik maken van een
eenvoudige smoorspoel met een verzadigende kern in serie met de primaire wikkeling.
Dit moeten we nog uittesten. De dikke diodes worden gemonteerd op rood koperen
strips die tevens ook de grote elkos dragen en als koelvin fungeren. De voeding
voor de mikrokontrollers en de TTL logika chips is rechtoe rechtaan evenals
die voor de dempers. Voor deze laatste is stabilisatie zelfs geen vereiste.
- 13.06.2008: Werkvergadering met Johannes Taelman m.b.t. de mikroprocessor
architektuur en de te gebruiken protokollen. Bespreking van het printboard
ontwerp voor de ds-PIC schakeling.
- 14.06.2008: Inbouw van de geteste voedingsmodules in het chassis van de
automaat. Ontwerp netvoedingsaansluiting en schakelaar. Voor de net- aansluiting
wordt een blauwe mannelijke CEE stekker (opbouwtype, 16A) gebruikt. Schakelaar
en aansluitdoos zijn gemonteerd op een vierkantig bolsegment in Inox AISI316
waarop een vlak stuk aan de onderzijde is gelast waardoorheen een M12 inox
bout komt die het stroomvoorzieningsgedeelte vastzet op de achterste wielflens.
Voor onderhoud en herstelling (bvb. van de schakelaar die we kwa duurzaamheid
toch niet erg vertrouwen...) volstaat het dus om die ene bout los te maken.
De netaarde is via een M4 boutje met dit chassisdeel verbonden. Wanneer om
een of andere reden een groundlift nodig is, volstaat het deze ene verbinding
los te maken. <Aeio> zelf veroorzaakt geen lekstromen, gezien hier geen
schakelende voedingen zijn toegepast.
- 15.08.2008: Overweging en studie van de mogelijkheid om OSC toe te passen
via UDP/IP. Voor de konstruktie van de stuurstang moeten we inox stafmateriaal
met een diameter van 18mm bestellen. Dit past precies in de gaten van de achterflens.
Uitvoerige test met wisselende belastingen van het gehele voedingsblok.
- 16.08.2008: De voeding heeft de 24u test doorstaan.
Op de foto zien we het onderstel met integraal voedingsblok. De opstand met
het eigenlijke instrument is er nog niet opgelast.
- 21.06.2008: Afmeten en boren van de pasgaten voor de demperassemblage op
de aangelaste zijstukken. Het demperblok komt met de basisplaat 50mm boven
het elektromagnetisch strijkmechanisme te zitten. Uiteraard moet het daarmee
heel precies evenwijdig lopen.
- 22.06.2008: Konstruktie van de geplooide onderkam. Plooimal schaal 1:1 gemaakt.
Deze kam wordt vervaardigd uit inox plat 25.0 x 3.0, de kant naar de snaar
wordt daarbij heel precies afgerond en geslepen. De zijkanten worden vastgelast
op het hoofdchassis. De optie om extra resonatoren op deze kam aan te brengen
blijft open. In dat geval zouden we opteren voor konische resonatoren een
beetje zoals die toegepast in de instrumenten van de gebroeders Baschet.
- 23.06.2008: Proeven met materialen en opstelwijzen voor de bovenkam. Metaal
blijkt hier geen goede keuze. De inox kam die we uitprobeerden klinkt verschrikkelijk...
Eikenhouten lat, dikte 6mm, hoogte 30mm klinkt aanvaardbaar maar dempt toch
iets teveel. Bij wijze van experiment enkele individuele kammen gemaakt in
teakhout, gelijkzijdig en afgeschuind. Dit klinkt heel wat beter en laat individuele
afregeling van de snaren toe. De vezelrichting van het hout blijkt geen hoorbaar
verschil op te leveren. In teorie zou kops hout nochtans het beste moeten
zijn. Alle snaren bij wijze van eerste proef opgelegd. De randsnaren (36 en
47) blijken toch wat problemen te hebben met resonantie.
De ronde uitholling in de kammen (gat diameter 12mm) maakt de klank een ietsje
briljanter. Voor de randsnaren kunnen we verder experimenteren met kammen
met ronde voet, owel met een gemeenschappelijke kam voor de beide uiterste
snaren, waardoor de trilling van de uitersten beter wordt overgedragen op
een verder van de rand gelegen deel van het klankblad. Overigens: de hoogte
van elke kam moet afzonderlijk worden bepaald vanwege de (geringe) doorbuiging
van het klankblad naar het midden toe.
- 24.06.2008: Ontwerp experimentele zijkammen:
Berekeningssoftware
voor het <Aeio> projekt aangepast en verder uitgewerkt naar inharmoniciteit
toe. De berekende lookups zijn te zien in aeio.txt.
Eerste prototype voor de dempers gebouwd. Het vilt zal zeker 10mm dik moeten
zijn voor een behoorlijke demping.
- 25.06.2008: Experimenten met ander snaarmateriaal: basgitaarsnaren, met
nikkel omwikkeling. Deze snaren hebben een geringere inharmoniciteit, maar
de geluidsproduktie is ook aanzienlijk geringer.
- 29.06.2008: Uitlijnen elektromagnetische drivers in hun dragers. Selektie
van geschikt 'potting' materiaal. Voor de positionering in de U-dragers is
Parabond 600 heel geschikt.
Last update: 2008-06-28
by Godfried-Willem Raes
Further reading on this topic (in dutch):
Technical data sheet, design calculations and maintenance instructions:
Technische gegevens, ontwerpberekeningen en instrukties voor onderhoud en demontage:
- 24 Electromagnetic string drivers: modified loudspeaker line transformers
(I-mu-metal removed from transformer, the original transformer has alternating
E-I and I-E core metal) . Original manufacturer: Philips, type LBC 3174/01
. NG 8901 317 40101 No.082293. Windings 0-4-8 Ohms, secondary. Primary 1.5W,
3W, 6W / 100V. The DC resistance of the 8 ohm speaker winding is 1.65 to 1.9
Ohms, depending on temperature. Continuous DC current should be limited to
2A if the power rating is not to be exceeded. The original inductance of the
coil at 1kHz was 1mH, but after removal of the I-core, this value dropped
to 0.56mH. The combined ac/dc impedance of the original 8 Ohm winding now
becomes 5.3 Ohms. The maximum ac rms voltage that can be applied to the winding
now is 5.64V. With 50% duty cycle square waves this leads to a maximum voltage
of 8V.
- Alternative transformer type: Eagle, 100V line transformer, type MT-8W,
ref.nr P037T Primary 1W,2W,4W,8W / 100V. Secondary 8 Ohms and 15 Ohms. (Obtainable
from Farnell). Inductance of the 8 Ohm winding after removal of the I-core:
1.3mH. DC resistance of the winding: 0.92 Ohm. Inductance of the 15 Ohm winding:
2mH. DC resistance 1.13 Ohm. The presence of the steel string does influence
the inductance. The inductance of the 8 Ohm winding of the original transformer
was ca. 7.3 mH.
- Tuning pins: double bass type. (3 sets of 4 screws)
- String dampers: dampers recycled from an old upright piano. Felt replaced.
Solenoids: August Laukhuff, 24V trakturmagnet. DC-resistance: 90 Ohms. Current:
266mA. The 24V power supply has to be rated for 3.5A minimum.
- Wheels: large wheels: diameter 400mm, axis 25mm, width:73mm. Small wheels:
diameter 144mm, axis 10mm, width 50mm. These wheels are mounted on the flanges
with M10 x 20 stainless steel hexagonal bolts.
- In case the soundboard needs replacement: Material: Hardened brass MS58,
werkstof nr. 2.0401, ASTM 360, AFNOR UZ39PB2. Sheet thickness 0.8mm.
- Transformer used for the string drivers: EREA E12SC630S, 630VA. Output:
12V / 52.5A
- Transformer used for the 5V power supply: Farnell 117-2363, 12VA, 230V :
2 x 6V.
- Transformer used for the 24V power supply: ILP toroidal 80VA, 220V : 2 x
22V, 2 x 1.81A. Order nr.8022 type 31015.
Theoretical rounded overtone table based on modern acoustic research: [to be
completed]
|
snaar
noot
|
36
Do
|
37
Do#
|
38
Re
|
39
Mib
|
40
Mi
|
41
Fa
|
42
Fa#
|
43
Sol
|
44
Sol#
|
45
La
|
46
Sib
|
47
Si
|
poly |
| 36 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
| 37 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
| 38 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
| 39 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
| 40 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
| 41 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
| 42 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
| 43 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
| 44 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
| 45 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
1 |
| 46 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
1 |
| 47 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
1 |
| 48 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
| 49 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
| 50 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
| 51 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
| 52 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
| 53 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
1 |
| 54 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
1 |
| 55 |
3 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
2 |
| 56 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
2 |
| 57 |
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
2 |
| 58 |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
2 |
| 59 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
2 |
2 |
| 60 |
4 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
2 |
| 61 |
|
4 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
2 |
| 62 |
|
|
4 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
2 |
| 63 |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
2 |
| 64 |
5 |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
3 |
|
|
3 |
| 65 |
|
5 |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
3 |
|
3 |
| 66 |
|
|
5 |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
3 |
3 |
| 67 |
6 |
|
|
5 |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
3 |
| 68 |
|
6 |
|
|
5 |
|
|
|
4 |
|
|
|
3 |
| 69 |
|
|
6 |
|
|
5 |
|
|
|
4 |
|
|
3 |
| 70 |
7 |
|
|
6 |
|
|
5 |
|
|
|
4 |
|
4 |
| 71 |
|
7 |
|
|
6 |
|
|
5 |
|
|
|
|
3 |
| 72 |
8 |
|
7 |
|
|
6 |
|
|
5 |
|
|
4 |
5 |
| 73 |
|
8 |
|
7 |
|
|
6 |
|
|
5 |
|
|
4 |
| 74 |
|
|
8 |
|
7 |
|
|
6 |
|
|
5 |
|
4 |
| 75 |
9 |
|
|
8 |
|
7 |
|
|
6 |
|
|
|
4 |
| 76 |
|
9 |
|
|
8 |
|
7 |
|
|
6 |
|
5 |
5 |
| 77 |
10 |
|
9 |
|
|
8 |
|
7 |
|
|
6 |
|
5 |
| 78 |
|
10 |
|
9 |
|
|
8 |
|
7 |
|
|
|
4 |
| 79 |
11 |
|
10 |
|
9 |
|
|
8 |
|
7 |
|
|
5 |
| 80 |
|
11 |
|
10 |
|
9 |
|
|
8 |
|
7 |
6 |
6 |
| 81 |
12 |
|
11 |
|
10 |
|
9 |
|
|
8 |
|
|
5 |
| 82 |
|
12 |
|
11 |
|
10 |
|
9 |
|
|
8 |
|
5 |
| 83 |
13 |
|
12 |
|
11 |
|
10 |
|
9 |
|
|
7 |
6 |
| 84 |
14 |
13 |
|
12 |
|
11 |
|
10 |
|
9 |
|
|
6 |
| 85 |
|
14 |
13 |
|
12 |
|
11 |
|
10 |
|
9 |
|
6 |
| 86 |
15 |
|
14 |
13 |
|
12 |
|
11 |
|
10 |
|
8 |
7 |
| 87 |
16 |
15 |
|
14 |
13 |
|
12 |
|
11 |
|
10 |
|
7 |
| 88 |
|
16 |
15 |
|
14 |
13 |
|
12 |
|
11 |
|
|
6 |
| 89 |
17 |
|
16 |
15 |
|
14 |
13 |
|
12 |
|
11 |
9 |
8 |
| 90 |
18 |
17 |
|
16 |
15 |
|
14 |
13 |
|
12 |
|
|
7 |
| 91 |
|
18 |
17 |
|
16 |
15 |
|
14 |
13 |
|
12 |
|
7 |
| 92 |
19 |
|
18 |
17 |
|
16 |
15 |
|
14 |
13 |
|
10 |
8 |
| 93 |
20 |
19 |
|
18 |
17 |
|
16 |
15 |
|
14 |
13 |
|
8 |
| 94 |
21 |
20 |
19 |
|
18 |
17 |
|
16 |
15 |
|
14 |
11 |
9 |
| 95 |
22 |
21 |
20 |
19 |
|
18 |
17 |
|
16 |
15 |
|
|
8 |
| 96 |
23 |
22 |
21 |
20 |
19 |
|
18 |
17 |
|
16 |
15 |
12 |
10 |
| 97 |
|
23 |
22 |
21 |
20 |
19 |
|
18 |
17 |
|
16 |
|
8 |
| 98 |
24 |
|
23 |
22 |
21 |
20 |
19 |
|
18 |
17 |
|
13 |
9 |
| 99 |
25 |
24 |
|
23 |
22 |
21 |
20 |
19 |
|
18 |
17 |
|
9 |
| 100 |
26 |
25 |
24 |
|
23 |
22 |
21 |
20 |
19 |
|
18 |
14 |
10 |
| 101 |
27 |
26 |
25 |
24 |
|
23 |
22 |
21 |
20 |
19 |
|
|
9 |
| 102 |
28 |
27 |
26 |
25 |
24 |
|
23 |
22 |
21 |
20 |
19 |
15 |
11 |
| 103 |
29 |
28 |
27 |
26 |
25 |
24 |
|
23 |
22 |
21 |
20 |
|
10 |
| 104 |
30 |
29 |
28 |
27 |
26 |
25 |
24 |
|
23 |
22 |
21 |
16 |
11 |
| 105 |
31 |
30 |
29 |
28 |
27 |
26 |
25 |
24 |
|
23 |
22 |
|
10 |
| 106 |
32 |
31 |
30 |
29 |
28 |
27 |
26 |
25 |
24 |
|
23 |
17 |
11 |
| 107 |
|
32 |
31 |
30 |
29 |
28 |
27 |
26 |
25 |
24 |
|
18 |
10 |
| 108 |
|
|
32 |
31 |
30 |
29 |
28 |
27 |
26 |
25 |
24 |
|
9 |
| 109 |
|
|
|
32 |
31 |
30 |
29 |
28 |
27 |
26 |
25 |
19 |
8 |
| 110 |
|
|
|
|
32 |
31 |
30 |
29 |
28 |
27 |
26 |
|
7 |
| 111 |
|
|
|
|
|
32 |
31 |
30 |
29 |
28 |
27 |
20 |
7 |
| 112 |
|
|
|
|
|
|
32 |
31 |
30 |
29 |
28 |
21 |
6 |
| 113 |
|
|
|
|
|
|
|
32 |
31 |
30 |
29 |
|
4 |
| 114 |
|
|
|
|
|
|
|
|
32 |
31 |
30 |
22 |
4 |
| 115 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
32 |
31 |
23 |
3 |
| 116 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
32 |
24 |
2 |
| 117 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 118 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
25 |
|
| 119 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
26 |
|
| 120 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
27 |
|
| 121 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
28 |
|
| 122 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
29 |
|
| 123 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
30 |
|
| 124 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
31 |
|
| 125 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
32 |
|
| 126 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 127 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|